Oyun Terapisi Nedir, Çocuğa Ne Kazandırır?

Çocuklar yaşadıklarını çoğu zaman kelimelerle değil, oyunla anlatır. Bu yazıda oyun terapisinin ne olduğunu, çocuğa neler kazandırdığını ve hangi durumlarda düşünülebileceğini ele alıyorum.

Psikolog ve bir çocuk, kum tepsisinde minyatür figürlerle oynarken

Çocuklar yaşadıklarını çoğu zaman kelimelerle anlatamaz. Bir korkuyu, bir kırgınlığı ya da evde değişen bir düzeni anlatmanın en doğal yolu onlar için oyundur. Bir bebeği yatırırken, bir aracı tekrar tekrar çarpıştırırken ya da bir kaleyi yıkıp yeniden kurarken çocuk aslında iç dünyasında olup biteni dışarıya taşır.

‍

Oyun terapisi, çocuğun bu doğal dilini kullanarak duygularını anlamayı, ifade etmeyi ve zorlandığı durumlarla baş etmeyi destekleyen bir terapi yaklaşımıdır. Bu yazıda oyun terapisinin ne olduğunu, çocuğa neler kazandırdığını ve hangi durumlarda düşünülebileceğini ele alıyorum.

‍

Oyun Neden Bu Kadar Önemli?

‍

Yetişkinler yaşadıklarını konuşarak düzenler; çocuklar ise oynayarak. Oyun, çocuğun dünyayı tanıdığı, denediği, hata yapıp yeniden başladığı ve duygularını güvenle dışa vurduğu alandır. Çocuk merkezli oyun terapisinin önde gelen isimlerinden Garry Landreth’in sık alıntılanan ifadesiyle: “Oyuncaklar çocuğun kelimeleri, oyun ise dilidir.”

‍

Bu nedenle bir çocuktan yaşadığı zorluğu oturup anlatmasını beklemek, çoğu zaman onun gelişim düzeyine uygun değildir. Oyun ise çocuğa, henüz adını koyamadığı duyguları bile ifade edebileceği bir yol sunar.

‍

Oyun Terapisi Nedir?

‍

Oyun terapisi, özenle seçilmiş oyuncaklarla donatılmış bir oyun odasında, terapistin eşliğinde yürütülen yapılandırılmış bir süreçtir. Oyuncaklar rastgele seçilmez; çocuğun aile yaşamını, duygularını, öfkesini, yaratıcılığını ve ustalık duygusunu ifade edebilmesine olanak tanıyacak şekilde düzenlenir.

‍

Çocuk merkezli oyun terapisinde oyunu çocuk yönlendirir. Terapist; kabul edici, yargılamayan ve güvenli bir tutumla oyuna eşlik eder, çocuğun duygularını fark edip yansıtır ve gerektiğinde güvenliği korumak için sınır koyar. Çocuk bu ilişki içinde anlaşıldığını hisseder ve zamanla kendi iç kaynaklarını kullanmayı öğrenir.

‍

Oyun Terapisi Çocuğa Neler Kazandırır?

‍

Duygularını tanıma ve ifade etme
Çocuk öfkesini, korkusunu ya da üzüntüsünü oyun içinde güvenle dışa vurur ve bu duyguları tanımayı öğrenir.

‍

Duygularını düzenleme
Yoğun duygularla nasıl baş edebileceğini deneyimler; sınırlar içinde kalarak kendini ifade etmeyi öğrenir.

‍

Kendine güven
Kendi seçimlerini yapabildiği bir ortamda “Ben yapabilirim” duygusu güçlenir.

‍

Sorumluluk alma
Oyunda karar vermek ve kararlarının sonuçlarını görmek, çocuğun sorumluluk duygusunu destekler.

‍

Baş etme ve sorun çözme becerileri
Oyun içinde farklı çözümler deneyen çocuk, zorlandığı durumlara yeni yollarla yaklaşmayı öğrenir.

‍

Güvenli ilişki deneyimi
Terapistle kurulan kabul edici ilişki, çocuğun diğer ilişkilerine de taşıyabileceği güvenli bir deneyim sunar.

‍

Hangi Durumlarda Oyun Terapisi Düşünülebilir?

‍

Oyun terapisi birçok farklı zorlanmada çocuğa destek olabilir:

Kaygı ve korkular
Öfke patlamaları ve duygu düzenleme güçlükleri
Ayrılık kaygısı
Kardeş doğumu, taşınma ya da okul değişikliği gibi uyum süreçleri
Kardeş kıskançlığı
Davranışsal zorlanmalar
Okul ve arkadaş ilişkilerinde yaşanan güçlükler

‍

Her çocuğun ihtiyacı farklıdır. Bu nedenle oyun terapisinin çocuğunuz için uygun olup olmadığı, çocuğun yaşı, gelişim özellikleri ve yaşadığı zorlanma birlikte değerlendirilerek belirlenir.

‍

Oyun Terapisi Süreci Nasıl İlerler?

‍

Süreç ebeveyn görüşmesiyle başlar. İlk görüşmeyi ebeveynlerle yapıyorum; çocuk sürece sonraki seanslarda dahil oluyor. Bu görüşmede çocuğun gelişim öyküsü, başvuru nedeni ve ailenin gözlemleri ele alınır.

‍

Ardından çocukla haftada bir, 50–60 dakikalık seanslarla çalışıyorum. Altıncı seanstan sonra ebeveynlerle bir değerlendirme görüşmesi planlıyorum. Süreç boyunca aileyle iş birliği içinde ilerlemek, çocuğun oyun odasında kazandıklarını günlük yaşamına taşıyabilmesi için önemlidir.

‍

Ebeveynler Sürece Nasıl Destek Olabilir?

‍

Sabırlı olun
Değişim zaman alır. İlk seanslarda belirgin bir fark görülmemesi, sürecin işlemediği anlamına gelmez.

‍

Seansları düzenli sürdürün
Düzenli ve öngörülebilir seanslar, çocuğun terapistle güvenli bir ilişki kurmasını kolaylaştırır.

‍

Seansı sorgulamayın
“Bugün ne oynadın, ne konuştunuz?” gibi sorular yerine, çocuğunuz anlatmak isterse dinlemeniz yeterlidir.

‍

Evde oyuna alan açın
Her gün kısa da olsa bölünmeden, çocuğunuzun yönlendirdiği bir oyun zamanı ayırmak, onun kendini değerli ve güvende hissetmesine katkı sağlar.

‍

Oyun, Çocuğun Kendi Yolu

‍

Oyun terapisi, çocuğu yetişkin diline zorlamadan, onun kendi dilinde anlamayı amaçlar. Güvenli bir ilişki içinde oynayan çocuk, duygularını tanımayı, ifade etmeyi ve zorluklarla baş etmeyi kendi hızında öğrenir.

‍

Sancaktepe ve Çekmeköy’de bebek, çocuk, ergen ve yetişkinlerle oyun terapisi çalışmaları yürütüyorum. Oyun terapisinin çocuğunuz için uygun olup olmadığını ilk ebeveyn görüşmesinde birlikte değerlendirebiliriz.

‍

Unutmayın: Çocuklar çoğu zaman kelimelerle değil, oyunla anlatır. Onların oyununu anlamak, iç dünyalarını anlamanın en güçlü yollarından biridir.

‍

Destek İçin İlk Adımı Atın

Kendiniz, çocuğunuz ya da genciniz için yaşanan zorlanmaları anlamak ve ihtiyaca uygun, güvenli bir destek süreci başlatmak için randevunuzu oluşturun.

Randevu Oluştur